سرهنگ احمد اخگر

چهره‌های ماندگار طایفه

سرهنگ احمد اخگر

برزبر
 
سالها بايد سنگ اصلي ز آفتاب لعل گردد در بدخشان يا عقيق اندر يمن
 
انسان قادر نيست بنويسد. فكر مي كني كه بررسي افكار و انديشه اين انسان شريف و مبارز و خستگي ناپذير مرحوم سرهنگ احمد اخگر ايرائي كار ساده و آساني است؟خير،‌مي خواهم قلم را كنار بگذارم اما با خواندن سير زندگي و انديشه و خدمات بزرگي كه چه در كسوت نظامي و دوران مسئوليت نمايندگي مجلس و بعد از آن به كشور و مردم خود داشته و يك چشم خود را تقديم ملت ايران نموده و زنداني شدن و محروميت اجتماعي و سياسي كشيدن و چاپخانه قرآن ايشان به آتش كشيده شدن،‌مرا به فكر فرو برده و با شرمندگي دلم به حال خود و مردم وطنم سوخت كه چرا ما از كاروان دموكراسي،‌توسعه و پيشرفت حداقل در يكصد سال اخير كم اطلاع هستيم و انصاف نيست خدمات بزرگان و خدمت گذاران و نخبه گان از جمله اين رادمرد كم كم و به مرور زمان در ضمير مردم به فراموشي سپرده شود و نسل هاي بعد هيچ گونه اطلاعي نداشته باشند.
مرحوم احمد اخگر،‌يكي از چند شخصيت منحصر به فرد در تاريخ معاصر ملت ايران مي باشد. ايشان اولين آملي و مازندراني هستند كه شاگرد مدرسه دارالفنون تهران و اولين دانشگاه جديد و كلاسيك كه بوسيله ميرزا تقي خان امير كبير صدر اعظم وطن پرست ملت ايران در زمان ناصر الدين شاه قاجار در تهران تاسيس شده در رشته علوم نظامي فارغ التحصيل شده است.
درضمن براي ادامه تحقيق دقيق تر از سير و انديشه زندگي ايشان از زبان خود مرحوم اخگر به طور كوتاه آنرا پي ميگيريم.نام ايشان احمد و متخلص به اخگر و پدر ايشان مرحوم ميرزا ابراهيم،‌ معروف به ملا باشي متولد ايرا لاريجان و مادر محترمه ايشان دختر حاج غلامعلي ايرائي1 در سال 1267 شمسي در تهران خانه پدري واقع در خيابان چراغ برق کوچه ميرزا محمود وزير مقابل حمام قوام الدوله متولد شد.
پدر ايشان،‌كتابدار مدرسه سپه سالار (شهيد مطهري) بود. ايشان پس از استفاده از درس مرحوم پدرشان وارد مكتب خانه سر گذر شدند و بعد از يك سال به مدرسه ادب به همت مرحوم يحي دولت آبادي تاسيس شده بود رفتند و در سال 1280شمسي وارد مدرسه دارالفنون شدند كه در آن موقع رشته طب و زبان فرانسه و علوم روز تدريس مي شد و قسمت نظامي كه بوسيله آقاي مخبر السلطنه هدايت،‌ اداره ميگرديد مشغول تحصيل نظامي شد كه همزمان با شروع دوران مشروطيت در ايران بود و مبارزه عظيم براندازي حكومت قاجار و برقراري حكومت بر اساس عدل و عدالت نويد تازه اي مي بخشيد و در اين بين مردان بزرگي كه هر يك ورقي زرين بر دفتر زندگاني جامعه ما افزودند.
مرحوم اخگر در صف مجاهدين،‌ جهت بركندن ريشه هاي ظلم،‌ پاي در ميدان مبارزه نهاد و در اين راه از هيچگونه كمكي مضايقه نكرد و در لباس سربازان جديد با دستي سلاح و با دستي قلم بي باكانه بر بنياد ستمگران تاخت و در جريان جنگ بين الملل اول كه تجاوز اجنبي در خاك وطن وارد شدند با 300 نفر از سربازان در جبهه جنوب با همكاري ياور عليخان پسيان و ساير مبارزين جنوب از جمله رئيس علي دلواري به مدت 4 سال از ورود دشمنان به خاك ايران جلوگيري كردند و پس از پايان جنگ،‌ به همت مردم برازجان و دشتستان، نماينده مجلس شوراي ملي از طرف مردم آن منطقه راه يافت كه در فراكسيون اقليت مجلس به همراه شهید مدرس بر عليه رضاخان و جمهوري قلابي به مبارزه برخواست.
ايشان ذوقی ادبي داشت و با مرحوم ميرزا زاده عشقي در روزنامه قرن بيستم همكاري مي كردند. پس از شهادت مدرس و شكست ملّيون،‌ رضا شاه و پسرش آقاي اخگر را به مدت 21 سال با عنوان سرهنگي در ارتش بدون ارتقاء درجه به خدمت گماشت و در همين زمان مرحوم اخگر نمي توانست ساكت بماند به چاپ كتابهاي اخلاقي و مذهبي مانند: بي چون نامه،‌ اسرار خلقت،‌به اهل ذوق معرفي كرد.
بعد از بركناري رضا شاه به دست متفقين،‌ مرحوم اخگر در جهت مبارز با متفقين،‌تشكيلاتي نظامي و مخفي را برپا كرد كه بوسيله جاسوسان انگليسي كشف و آن مرحوم را به زندان اراك كه توسط متفقين اداره مي شد زنداني كردند.بعد از پايان جنگ،‌مرحوم اخگر بدون تعهد از زندان جدا شد و از ارتش بركنار و باز نشسته شد. آن مرحوم، سالها به نشر روزنامه و سالنامه اخگر،‌در جهت ترويج فرهنگ و روشنگري و رشد فكري و آگاهي مردم،‌همت گماشت.
كار ديگری که آقاي اخگر انجام ميداد به مبارزان و مخالفان دولت وقت كمك مي كرد و به عنوان رئيس كانون وكلاي ارتش جان بسياري از مبارزان را نجات داده بود و در جريان ملي شدن صنعت نفت،‌ از طرف مردم بوشهر براي بار دوم نماينده مجلس شوراي ملي شد و در كنار مرحوم آيت الله كاشاني و مرحوم دكتر مصدق كوشش هاي فراواني كرد كه 28 مرداد كودتاي ننگين بوسيله عمال شاه دستگير و زنداني شد و بعد از زندان هميشه در مراقبت ساواك تحت تعقيب قرار مي گرفت.
درضمن ايشان از علماي بزرگ ديني از جمله آيت الله حكيم اجازه چاپ و انتشار قرآن كريم را هم گرفته بود. وقتي براي آخرين بار در مرداد سال 1344 شمسي به ايرا تشريف آورده بودند در حقيقت براي خداحافظي مهمان مردم ايرا بودند. از خود يك نمونه فعاليت عمران و آبادي به يادگار گذاشتند زيرا مردان بزرگ و انقلابي در هركجا و هر سن و سالي باشند دغدغه مردم در وجودشان مي جوشد و مردم ايرا با علاقه و اشتياق زياد بر دور ايشان حلقه مهر و محبت ميزدند و تقريباً‌ تمام منازل ايرائي به مهماني مي رفتند و با محبت به تمام سوالات آنان پاسخ مي دادند.
در آن زمان آب آشاميدني مردم ايرا از چشمه خاني كلا، كه كم آب،غير بهداشتي و راه عبورش در كنار دره ايرا بسيار سخت بود تامين ميشد.آن مرحوم دست به قلم شد و نامه اي براي رياست سازمان برنامه و بودجه استان مازندران نوشته و قديمي ها نقل مي كنند كه مسئول آن اداره مذكور نامه ايشان را بوسيده و بر بالاي سرش گذاشته و مبلغ قابل توجه بودجه براي آبرساني ايرا كه از چشمه ياح ايرا به طول 1.5 كيلومتر با لوله گالوانيزه و 2 منبع بهداشتي ذخيره آب آشاميدني، كه تا سال 1360 آب شرب مورد نياز مردم ايرا را تامين مي كرد و روستاي ايرا جزء اولين روستا هاي لاريجان بود كه از آب آشاميدني سالم برخوردار شد و فعلاً‌لوله كشي محله ايرا از يادگار آن مرد بزرگوار مي باشد.
آن مرحوم در سن 81 سالگي در بيمارستان شماره 2 ارتش به رحمت خدا پيوست. روحش شاد و غريق رحمت خداوند و يادش گرامي باد.
با قطعه شعري كه يك سال قبل به عنوان سنگ قبرش به نظم در آورد و در امام زاده عبدالله تهران بر روي سنگ قبرش نوشته است.
ياران زنده جامه شادي ببر كنيد
از جمع زنده احمد اخگر بدر كنيد
شادي كنيد زانكه نكونام رفته است
هرگز مباد ديده اي از اشك تر كنيد
دست تهي به محضر فرد كريم رفت
از حمل زاد نزد كريمان حذر كنيد
لا تقنوا بهمره خود ميبرد چه غم
لا تایسوی آيه قرآن زبر كنيد
هشتاد يك سال بيثمر از عمر من گذشت
كوشيد كز وجود بدنيا اثر كنيد
رفتيم ما شما زپي ما روانه ايد
رندان زپاكبازي اخگر خبر كنيد
دارم وصیتی چو بميرم زود و دير
تا زنده ايدخدمت نوع بشر كنيد

جهت كسب اطلاعات بيشتر به كتاب زندگي من در هفتاد سال تاريخ معاصر ايران به قلم مرحوم احمد اخگر ايرايي مراجعه فرمائيد.
پانويس:1- حاج غلامعلي ايرائي،‌ پدر بزرگ پدري مرحوم حاج غلامعلي گشتاسبي مي باشد.

1 دیدگاه

  1. چه مرد بزرگی
    نامش نیک به روزگاران مانده
    چه نیک سعادتی مردی که حضرت علامه حسن زاده از وی به بزرگی تمجید نموده است

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا